Առաջադրանքների փաթեթ: ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 1-30-Ը

Առաջադրանք 1․ Հայակական լեռնաշխարհի լեռնագրություն

ноября 2012 ~ Բարի գալուստ
  • Արևելապոնտական լեռներ
  • Հյուսիսային Տավրոս
  • Ներքին Տավրոս
  • Հայկական կամ հարավային Տավրոս
  • Հայկական պար
  • Մեծ Կովկասյան լեռնաշղթա
  • Միջագետքի դաշտավայր
  • Կուր-Արաքսյան դաշտավայրը
  • Մեսխեթի լեռներ
  • Թրիալեթի լեռնաշղթա
  • Վիրահայոց լեռներ
  • Արեգունու լեռներ
  • Վարդենիսի լեռներ
  • Վայքի լեռներ
  • Սյունիքի բարձրավանդակ
  • Ջավախքի բարձրավանդակը (Վրաստան)
  • Բազումի
  • Փամբակի
  • Ծաղկունյաց
  • Գուգարանց
  • Գեղամա
  • Բարգուշատի
  • Մեղրու լեռներ
  • Սևանի լեռները (Հայաստան)
  • Արցախի լեռներ (ԼՂՀ)
  • Զանգեզուրի լեռնաշղթա (Հայաստան)

Առաջադրանք 2․ Հայակական լեռնաշխարի ջրագրություն․

  • Արաքս
  • Ճորոխ
  • Տիգրիս
  • Եփրատ
  • Ախուրյան
  • Կուր
  • Քասախ
  • Դեբեդ
  • Հրազդան
  • Արփա
  • Վեդի
  • Աղստև
  • Ազատ
  • Որոտան
  • Ողջի
  • Տավուշ
  • Փամբակ
  • Ձորագետ
  • Գետիկ
ԱնվանումԹափվելու տեղԳետի ընդհանուր երկարությունը (կմ)Երկարությունը Հայաստանի տարածքում (կմ)
ՓամբակԴեբեդ8686
ՁորագետԴեբեդ5757
ԴեբեդԽրամի178152
ԱղստևՔուռ13399
ԳետիկԱղստև
ԱրաքսՔուռ1072158
ԱխուրյանԱրաքս
ՄանթաշԱխուրյան
Մեծամոր(Սևջուր)Արաքս4040
ՔասախՄեծամոր(Սևջուր)8989
ԳեղարոտՔասախ
ԱմբերդՔասախ
ՀրազդանԱրաքս141141
ՄարմարիկՀրազդան37-4237-42
ՄեղրաձորՄարմարիկ14,7
ԴալարՀրազդան1313
ԱրայիՀրազդան1616
ԳետառՀրազդան2424
ԱզատԱրաքս5656
ՎեդիԱրաքս5858
ՇաղափՎեդի1919
ԱրածոԱրաքս4025
ԱրփաԱրաքս12690
ԴարբԱրփա2222
ՀերհերԱրփա2828
ՄալիշկաԱրփա1616
ԵլփինԱրփա2323
ԵղեգիսԱրփա4747
ՍելիմԵղեգիս
ՄեղրիԱրաքս3232
ԾավԱրաքս
ՈղջիԱրաքս8856
ԳեղիՈղջի
ՈրոտանԱրաքս179119
ՄասրիկՍևանա լիճ4343
ՁկնագետՍևանա լիճ2222
ՎարդենիսՍևանա լիճ2828
ԾակքարՍևանա լիճ2828
ԱրգիճիՍևանա լիճ5151
ԳավառագետՍևանա լիճ2424

Սեպտեմբերի 24

Առաջադրանք․ Ուրվագծային քարտեզի վրա նշի՜ր

  • Հայաստանի Հանրապետության մարզերը։
  • Առանձնացնել մարզերի գլխավոր քաղաքները։
  • Նշել գլխավոր լեռնագրական միավորները։
  • Առանձնացնել գլխավոր գետային ցանցը։
Հայաստանի Հանրապետություն. Վարչատարածքային բաժանում

ՀՀ ջրագրական քարտեզ

Ջրագրական ցանց: Նախագիծ | Բեւեռափայլ

Առաջադրանք 3․ Քարտեզներից օգտվելով նշի՜ր

  • Արևելա-Պոնտական լեռներ, Հայկական Տավրոս, Հայկական Պար
  • Սևանա լիճ, Վանա լիճ, Սևանա լիճ
  • Ճորոխ գետը, Արաքս գետը,Եփրատ գետը, Տիգրիս գետը
  • Նշիր նաև լեռան բարձրությունը
    • Մասիս լեռը, Սիս լեռը, Արագած լեռը, Թոնդրակ լեռը, Սիփան լեռը, Մարութա լեռը, Ջիլո լեռը և Արարատ լեռ

Առաջադրանք 4․ Ստեղծի՜ր լեռնագրական և ջրագրական քարտեզ․

DocumentView

ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 1-10-Ը

Առաջադրանք 5․ Արագածոտնի մարզ

  • Ներկայացնել Արագածոտնի մարզի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։
    • Մարզի տարածքը կազմում է 2756 կմ2 (ՀՀ ընդհանուր տարածքի 9,3%), որտեղ բնակվում է 128,5 հազ. մարդ (ՀՀ բնակչության 4,3%, 01.01.2017թ.): Մարզի բնակավայրերի թիվը 120 է, որից 3 քաղաք և 117 գյուղ: Ագրոտուրիզմի զարգացման համար կարևոր ցուցանիշ է գյուղատնտեսական նշանակության հողերի ցուցանիշները՝ 218.219 հա, որից վարելահողեր՝ 54,100 հա։ Նրա հարավային կեսում՝ նախալեռնային գոտում, գերակշռում է բուսաբուծությունը, պտղաբուծությունը, ալկոհալային խմիչքների, պահածոների արտադրությունը (Աշտարակ, Օշական, Արտենի, Ոսկեվազ, Կարբի և այլն): Այս գոտին ընդգրկում է Թալինի տարածաշրջանի ցածրադիր հատվածները և Աշտարակի տարածաշրջանը գրեթե ամբողջությամբ: Գոտուն բնորոշ է նաև ոչ ավանդական բանջարաբուծության զարգացումը: Բարձրադիր գոտին ընդգրկում է Ապարանի և Արագածի տարածաշրջաններն ամբողջությամբ և Թալինի տարածաշրջանի մի մասը: Բնորոշվում են անասնաբուծության մասնագիտացմամբ: Արագածոտնի մարզը ՀՀ բնակչության մեջ աչքի է ընկնում ազգային կազմով: Հայերից բացի զգալի թիվ են կազմում եզդիները: ՀՀ-ում բնակվող եզդիների ավելի քան 4/5 –ը ապրում են Արագածոտնի մարզում: Արագածի և Թալինի տարածաշրջաններում են զուտ եզդիաբնակ գյուղերը, որոնց թիվը է 13-է՝ Արևուտ, Դդմասար, Թլիկ, Հակո, Կանչ, Սորիկ, Օթևան, Ռյա Թազա, Ալագյազ, Ջամշլու, Միրաք, Շենկանի, Շամիրամ (Աշտարակի տարածաշրջան): Արագածոտնի մարզը գտնվում է ծովի մակարդակից 1030-4090 մ բացարձակ բարձրությունների միջև, Ոսկեվազ–Օշական հատվածից մինչև Արագածի լեռնագագաթ: Բնականաբար այստեղ հանդես են գալիս վերընթաց բոլոր գոտիները՝ սկսած կիսաանապատայինից մինչև ձյունամերձը, որտեղ բնության ներքին և արտաքին ուժերն իրենց կնիքն են դրել ռելիեֆագոյացման վրա, ձևավորելով հողերի, բույսերի և կենդանական աշխարհի յուրահատուկ նմուշներ: Մարզի տարածքն աչքի է ընկնում տեղումների տարեկան քանակի մեծ տատանումներով՝ 300-320 մմ (ցածրադիր վայրեր) մինչև 900-1100 մմ (Արագածի գագաթամերձ շրջան): Հունվարին միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -50 C մինչև -120C, իսկ հուլիսի միջին ջերմաստիճանը՝ 24,50C –ից մինչև 50C: Մարզի տարածքում բարձր է արևափայլի տևողությունը (տարեկան 2200-2600 ժամ), իսկ հյուսիսային հատվածը և միջլեռնային գոգավորությունները աչքի են ընկնում մշտապես փչող քամիներով, հատկապես Փամբակի լեռնաշղթայի շրջանը, Ծաղկահովիտ գյուղի մեձակայքը, որտեղ էլ կառուցվել է մեր հանրապետությունում առաջին հողմային էլեկտրակայանը: Մարզի ջրաբանական ցանցը զարգացած չէ, որը պայմանավորված է լավային ծածկոցների առկայությամբ, որոնցով ներծծվում են թափված տեղումների զգալի մասը: Շատ են ժամանակավոր հոսք ունեցող գետակները, սելավները: Բազմաթիվ են լավային ծածկույթների տակից բխող սառնորակ աղբյուրները, հանքային ջրերը (Թթուջուր): Մարզի հիմնական զարկերակը Քասաղ գետն է՝ 89 կմ Գեղարոտ և Ամբերդ վտակներով: Սրանց աշխատանքի շնորհիվ հունի առանձին հատվածներում ձևավորվել են բնության անձեռակերտ հուշարձաններ՝ կիրճեր (Արքաշենի, Ամբերդի, Քասաղի, Սաղմոսավանքից մինչև Աշտարակ): Հունի առանձին հատվածներ աչքի են ընկնում փոքրիկ ջրվեժներով: Քասաղի վրա կառուցված Ապարանի (91մլն/մ3) և Հալավարի ջրամբարները կարող են օժանդակել ագրոզբոսաշրջությանը տարբեր առումներով (հանգիստ, լողափ, ձկնորսություն, ջրային սպորտաձևեր): Զբոսաշրջային կարևոր դեր ունեն Արագածի գագաթների միջև գտնվող սարավանդի լճերը: Մարզը հարուստ է խմելու բարձրորակ ջրի պաշարներով: Մարզի բուսական և կենդանական աշխարհը հիմնականում լեռնային տափաստանային և մարգագետիններին բնորոշ տեսակներն են: Հանդիպում են՝ բուրավետ օշինդր, բարձր լեռնային երիցուկ, օշեյի ջուխտակ, գայլաթաթ և այլն, որոնք գրանցված են Կարմիր գրքում: Որոշ վայրերում հանդիպում են կաղնու ոչ ընդարձակ (Բյուրականի մոտ), փշատերևների (Ապարանից հյուսիս, Արագածի լանջերին) անտառակներ։
  • Գրել Արագածոտնի մարզի զբոսաշրջային ոլորտի դրական և բացասական կողմերը։
  • Առանձնացնել Արագածոտնի մարզի զբոսաշրջային զարգացման հեռանկարները։
    • Մարզում հեռանկարային է ագրոտուրիզմի զարգացումը: Այն լիովին համապատասխանում է չափանիշներին, իսկ փոքրամասնությունների, ավանդույթների պահպանությունը կարող են էլ ավելի գրավել զբոսաշրջիկին:
  • Առաջարկել մարզի զբոսաշրջության համար անհրաժեշտ լուծման ուղղիներ։

Գործնական․

Կաղապար:Տեղորոշման քարտեզ Հայաստան Արագածոտնի մարզ - Վիքիպեդիա՝ ազատ  հանրագիտարան
  • Ուրվագծային քարտեզի վրա տեղադրել Արագածոտնի մարզի լեռնագրական հետևյալ միավորները․
    • Թեժառույգի լեռներ
    • Ծաղկունյաց լեռներ
    • Փամբակի լեռներ
    • Ապարանի դաշտ
    • Բերդաբլուր (լեռ, Արագածոտն)
    • Գեղարոտ (լեռնագագաթ)
    • Թուխմանուկ լեռնանցք
    • Շամիրամի սարավանդ
    • Սպիտակի լեռնանցք
    • Փամբակի լեռնանցք
    • Արայի (լեռ) /2577մ/
    • Թեժառույք /2423 մ/
    • Թեղենիս /2851 մ/
    • Ծաղկասար (լեռ) /2219 մ/
    • Ծիլքար (լեռնագագաթ) /2558 մ/
    • Մեծ Արտենի /2047 մ/
    • Փոքր Արտենի /1753 մ/
    • Մենսար /2419մ/
    • Մշկասար /1997 մ/
    • Նիգսար /  3424 մ/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Start a Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this: